Eğer bir grup insanla aynı odada bulunuyor olsaydınız acaba kaç kişinin doğum günü sizinle aynı gün olurdu? Ya da aynı gün doğan iki insanı bulmak için en az kaç kişiyi bir araya getirmeniz gerekirdi? 5, 10, 100, belki de 1000?

İlk bakışta kaba bir tahminle yanıtlayabileceğimizi düşündüğümüz bu problem aslında bazı temel olasılık ve istatistik derslerinin de konuları içerisinde yer alan ve “Doğum Günü Problemi” ya da “Doğum Günü Paradoksu” olarak bilinen ünlü bir eşleştirme problemidir.

Bu değişik sorunun yanıtı olasılık hesaplarında yatmaktadır. Matematiğe ilgi duyanlar aşağıdaki varsayımlara dikkat ederek çözmeye uğraşabilir. Zamanı olmayanlar için sorunun yanıtı 23′tür. [1]

23 kişinin bulunduğu bir grupta %50′den daha fazla olasılıkla iki kişinin doğum günü aynıdır. %99′dan fazla bir olasılık ile iki kişinin aynı doğum gününü paylaşması için ise en az 57 kişilik bir grup oluşturulmalıdır.

Bu problemin paradoks şeklinde adlandırılmasının sebebi gerçekten mantıksal bir açmaz sunması değil insanların büyük bölümünün önsezilerinin matematiksel bir gerçekle çelişmesidir. Çoğu insan 23 kişiden ikisinin aynı gün doğma olasılığının %50 nin çok altında olduğuna inanmaktadır. [2]

Yukarıdaki sayıların hesaplarında kullanılan iki önemli varsayım bulunmaktadır. İlki bir yılın 365 gün olması ya da diğer bir deyişle artık yıl olmaması ve kimsenin 29 Şubat’ta doğmamasıdır. İkinci varsayım ise doğumların yıl içerisinde normal bir dağılım göstermesidir. [3] Ancak gerçekte kültüre bağlı olarak tatil dönemleri, yaz ve kış ayları, hafta içi, hafta sonu doğum oranları değişebilmektedir.

Çözüm Önerisi
Hesaplamaları basitleştirmek için probleme yaklaşırken herhangi iki kişinin aynı doğum gününe sahip olma olasılığı yerine herkesin farklı doğum gününe sahip olma olasılığı üzerinden gidilebilir.

[1], http://www.efgh.com/math/birthday.htm
[2], http://en.wikipedia.org/wiki/Birthday_paradox
[3], http://www.damninteresting.com/?p=402

Bookmark!

Hide Sites

Meksika dünyadaki en renkli doğum günü kutlama şekillerinden birine ev sahipliği yapıyor. Doğum günü olan kişinin pastası kesilmeden önce Las Mañanitas şarkısı söyleniyor. Mumlar üflendikten sonra “Mordida! Mordida!” (ısır, ısır) diye bağırılıyor ve pasta doğum günü olan kişinin suratı rahatça ısırması için pastanın içine batırılıyor ya da pasta kişinin suratına atılıyor.

Çocukların doğum günlerinde piñata (pinyata) adlı içi sürprizlerle dolu maketler hazırlanıyor. Genelde balon, karton ve kağıttan çok çeşitli renklerde ve görünümlerde hazırlanan piñataların içleri şeker, çikolata, meyve, oyuncak, hediye ya da para gibi şeylerle dolduruluyor.

Daha sonra tavana ya da agaç dallarına asılarak doğum günü sahibinin gözleri bağlanıyor. Olduğu yerde bir kaç tur çevrilen çocuğa piñatayı patlatması için bir sopa veriliyor. Bir kaç kere deneyip patlatamazsa sıra başka bir çocuğa geçiyor. Piñata patlayınca saçılan sürprizler tüm çocuklar tarafından paylaşılıyor.

Las Mañanitas

Estas son las mañanitas, que cantaba el Rey David,
Hoy por ser día de tu santo, te las cantamos a ti,
Despierta, mi bien, despierta, mira que ya amaneció,
Ya los pajarillos cantan, la luna ya se metió.

Que linda está la mañana en que vengo a saludarte,
Venimos todos con gusto y placer a felicitarte,
Ya viene amaneciendo, ya la luz del día nos dio,
Levántate de mañana, mira que ya amaneció.

* * *

Bu şarkı Kral Davud’un söylediği şabah şarkısı
Bugün senin azizler günün olduğu için biz de sana söylüyoruz
Uyan canım uyan, bak gün doğuyor
Kuşlar şarkı söylüyor ve ay batıyor

Seni kaldırmaya geldiğimiz bu sabah ne kadar da güzel
Hepimiz seni tebrik etmeye neşe içinde geldik
Sabah oluyor, güneş ışığını bize veriyor
Haydi uyan bak güneş doğuyor

* * *

Bu şarkı aynı zamanda sevdiğiniz kişiyi sabahları tatlı bir şekilde uyandırmak için de söyleniyor. Şarkının bir bölümünü aşağıdaki bağlantıya tıklayarak dinleyebilirsiniz.

Las Mananitas (mp3)

Mordida! Mordida!

Bookmark!

Hide Sites

14 Şubat’ta doğduysanız ve bir sevgiliniz varsa oldukça şanslı sayılırsınız. Sevgililer günü ve doğum gününüzü bir arada kutlayabilirsiniz. Arkadaşlarınızın çoğu kendi sevgilileriyle vakit geçirecekleri için kimseyi kırmadan doğum gününüz de sevgilinizle baş başa olabilirsiniz. Bu kutlamayı bir yemek, konser, gösteri ya da film ile birleştirebilirsiniz. Ancak doğum günü heyecanına kapılıp randevunuza eliniz boş gitmemelisiniz.

Sevgililer gününde en çok tercih edilen hediyeler çiçek, çikolata, peluş hayvanlar, takı ve mücevherattır. Bunları seçmek sizi sıradan yapmaz. Önemli olan verilen hediyenin anlamıdır. Eğer imkanınız varsa yaratıcılığınızı ve yeteneklerinizi kullanıp fotoğraflardan, eski görüntülerden, eşyalardan, yaşananlardan yola çıkarak size özel bir hediye hazırlayabilir ya da size özel bir yere gidebilirsiniz. Böyle bir hediye almak o doğum gününü unutulmaz kılacaktır.

Eğer sevgililer gününde doğduysanız ve bir sevgiliniz yoksa üzülmeyin. Aileniz ile kutlayıp hem onları hem de kendinizi mutlu edebilirsiniz. Aileniz ya da arkadaşlarınız yanınızda yoksa kendi başınıza kutlayın. Uzun zamandır ertelediğiniz şeyleri yapın, kendinizi ödüllendirin.

Sevgililer gününde arkadaşlarınız doğum gününüzü unutursa onlara kızmayın. iyikidoğdun.net’e girin. ‘Doğum Gününüzü Hatırlatın’ linkine tıklayın. Hepsinin e-posta adresini virgül ile ayırarak yazın ve ‘Doğum Günümü Gönder’ düğmesine basın.

iyikidoğdun.net - Doğum Günü Hatırlatır!

Bookmark!

Hide Sites

Doğum günü kutlamalarında sunulan pastalara doğum günü pastası denir. Üzerine bir doğum günü mesajı yazılır ve mum konarak yakılır. Doğum günü kutlanan kişi mumu üfleyerek söndürür ve üflerken bir dilek tutar. Eğer bir üfleyişte söndürürse dileğin gerçek olacağına inanılır. Pastanın üzerine küçük çocuklarda yaş sayısı kadar büyüklerde ise kafi geldiği kadar mum konulur.

Bazı pastalar genel amaçlıdır. Bazıları ise sadece doğum günü için yapılır ve sanat eserlerini andırır. Bir lokmalık pastalardan yüzlerce kişilik pastalara kadar seçeneğiniz vardır.

2005 yılında Las Vegas’ın 100. doğum günü için yapılan bir rekor denemesinde [1] yaklaşık 59 tonluk bir pasta hazırlanmıştır. Bu dev pastanın yapımında için 130.000 yumurta, 10 ton un ve 8 ton şeker kullanılmıştır. 30.000 civarı ayrı parça halinde yapılan bu pasta 500′den fazla gönüllü insanın çabalarıyla birleştirilmiştir.

Guinness Rekorlar Kitabına girebilmek için hazırlanacak bir pastanın aşağıdaki özelliklere sahip olması gerekmektedir. [2]

* Normalde kullanılan malzemelerin doğru oranlarda içerilmesi
* Normal boyutlarda bir pastanın hazırlandığı şekilde hazırlanması
* Uygun sağlık standartlarında hazırlanması
* Tamamen yenilebilir olması

[1], http://www.reviewjournal.com/lvrj_home/2005/May-16-Mon-2005/
news/26526803.html
[2], http://www.lasvegas2005.org/news/scrapbook/cake/

Bookmark!

Hide Sites